خسارت تاخیر تادیه چک بعد از پنج سال

خسارت تاخیر تادیه چک بعد از پنج سال همچنان قابل مطالبه است، طبق رای وحدت رویه شماره ۸۵۰ دیوان عالی کشور (صادره در سال ۱۴۰۳ و جاری در سال ۱۴۰۵)، مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک، (تاریخ سررسید چک) است، نه تاریخ برگشت زدن یا تاریخ تقدیم دادخواست. بنابراین، حتی اگر بعد از ۵ سال چک را برگشت بزنید و شکایت کنید، خسارت تاخیر تادیه از همان تاریخ مندرج روی چک (سررسید) تا روز پرداخت واقعی محاسبه خواهد شد؛ مشروط بر اینکه صادرکننده ثابت نکند دارنده عمداً از دریافت وجه خودداری کرده است.

مراحل گرفتن خسارت تاخیر تادیه چک بعد از پنج سال

برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه چک بعد از پنج سال مراحل زیر را طی کنید:

1- مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: همراه با اصل چک، گواهی عدم پرداخت (برگشت چک) و مدارک هویتی به یکی از این دفاتر مراجعه کنید.

2- ثبت دادخواست حقوقی: دادخواستی با عنوان (مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید چک تا زمان اجرای حکم) ثبت کنید. (اگر مبلغ چک تا ۲۰ میلیون تومان باشد پرونده به شورای حل اختلاف و اگر بیشتر باشد به دادگاه حقوقی فرستاده می‌ شود).

3- استناد به رأی وحدت رویه ۸۵۰: در متن دادخواست یا جلسه دادگاه اشاره کنید که طبق رأی وحدت رویه شماره ۸۵۰ دیوان عالی کشور، خسارت چک باید از تاریخ سررسید (روی چک) محاسبه شود و گذشت ۵ سال این حق را از بین نمی‌ برد.

4- صدور رأی و محاسبه در اجرای احکام: پس از صدور حکم به نفع شما و ارجاع پرونده به بخش اجرای احکام، میزان خسارت بر اساس فرمول شاخص تورم بانک مرکزی از ۵ سال پیش تا روز پرداخت محاسبه و از بدهکار اخذ می‌ شود.

رای وحدت رویه شماره ۸۵۰؛ پایان یک اختلاف بزرگ

پیش از این، میان قضات اختلاف نظر شدیدی وجود داشت؛ برخی معتقد بودند اگر دارنده چک سال‌ ها برای برگشت زدن آن اقدام نکند، خسارت تاخیر باید از زمان برگشت زدن یا ثبت دادخواست محاسبه شود (بر اساس ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی).

اما دیوان عالی کشور با صدور رای وحدت رویه شماره ۸۵۰ به این اختلاف پایان داد. طبق این رای:

• چک یک سند تجاری خاص است و تابع قانون تجارت و قانون صدور چک می‌ باشد.
• مبدا محاسبۀ خسارت تادیه در چک، به طور مطلق (تاریخ سررسید) آن است.
• گذشت زمان (حتی ۵ سال یا بیشتر) این مبدا را تغییر نمی‌ دهد.

نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه ۵ ساله

خسارت تاخیر تادیه بر اساس نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی محاسبه می‌ شود. فرمول محاسبه آن به شرح زیر است:

• چک – (مبلغ اصلی چک * شاخص بهای کالاها در زمان پرداخت / شاخص بهای کالاها در زمان سررسید چک) = مبلغ خسارت

با توجه به نرخ تورم در سال‌ های اخیر، اگر وجه یک چک به مدت ۵ سال پرداخت نشده باشد، مبلغ خسارت تاخیر تادیه آن ممکن است از اصل مبلغ چک نیز بیشتر شود.

مرور زمان خسارت تاخیر تادیه چک

در حقوق ایران، خسارت تأخیر تأدیه چک هیچ‌ گونه مرور زمانی ندارد و با گذشت زمان (حتی چندین سال) از بین نمی‌ رود. شما هر زمان که برای مطالبه وجه چک اقدام کنید، حق دارید خسارت تأخیر آن را هم بگیرید.

پرسش و پاسخ خسارت تاخیر تادیه چک بعد از پنج سال

در پایان

خسارت تاخیر تادیه چک بعد از پنج سال همچنان قابل مطالبه است، اما زمان اقدام حقوقی نقش تعیین‌کننده‌ ای در میزان خسارت دریافتی دارد. هرچه ثبت دادخواست زودتر انجام شود، امکان جبران واقعی کاهش ارزش پول بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی بیشتر خواهد بود.