اعسار از هزینه دادرسی

اعسار از هزینه دادرسی یعنی چه؟ به معنای عدم توانایی مالی یا عدم دسترسی موقت فرد به اموالش برای پرداخت هزینه‌ های دادگاه است. خواهان می‌ تواند هم‌ زمان با دادخواست اصلی یا در جریان دادرسی، (دادخواست اعسار) را تقدیم کند. در صورت تایید دادگاه، فرد از پرداخت تمام یا بخشی از هزینه‌ های دادرسی به طور موقت معاف می‌ شود یا هزینه‌ ها برای او تقسیط خواهد شد. برای اثبات این ادعا، معرفی حداقل دو شاهد و ارائه لیست دقیق اموال و حساب‌ های بانکی الزامی است.

شرایط پذیرش اعسار از هزینه دادرسی

طبق قانون اعسار، معسر کسی است که به دلیل نداشتن دارایی کافی یا عدم دسترسی به اموال خود (مثلاً توقیف بودن اموال)، قادر به پرداخت هزینه دادرسی نیست. شرایط اصلی پذیرش این ادعا عبارتند از:

شخص حقیقی باشد: ادعای اعسار فقط از اشخاص حقیقی (افراد عادی) پذیرفته می‌ شود. شرکت‌ ها و اشخاص حقوقی نمی‌ توانند دادخواست اعسار بدهند و در صورت عدم تمکن باید اعلام (ورشکستگی) کنند.

عدم تمکن مالی در زمان طرح دعوا: فرد باید ثابت کند دارایی فعلی او کفاف پرداخت هزینه را نمی‌ دهد.

ارائه مدارک و شهود در مهلت قانونی: اثبات اعسار تشریفات خاصی دارد که عدم رعایت آن‌ ها موجب رد دادخواست می‌ شود.

مدارک لازم برای اثبات اعسار از هزینه دادرسی

برای اینکه دادگاه ادعای شما را بپذیرد، باید مدارک زیر را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ضمیمه دادخواست خود کنید:

استشهادیه محلی: تنظیم یک فرم استشهادیه که به امضای حداقل دو نفر شاهد رسیده باشد. شاهدی که زیر این فرم را امضا می‌ کند باید از وضعیت معیشتی، شغل و عدم تمکن مالی شما آگاهی کامل داشته باشد.

لیست دقیق اموال: صورت کلیه اموال منقول و غیرمنقول (مانند خودرو، ملک، مغازه).

لیست حساب‌ های بانکی: صورت موجودی و گردش کلیه حساب‌ های بانکی فرد ظرف یک سال گذشته.

بیانیه میزان درآمد: مشخص کردن دقیق میزان درآمد سالانه از هر نوع شغل یا منبع مالی.

مراحل رسیدگی به دادخواست اعسار

ثبت دادخواست: خواهان، دادخواست اعسار خود را معمولاً هم‌ زمان با دادخواست اصلی (مثلاً دادخواست مطالبه وجه یا مهریه) ثبت می‌ کند.

بررسی توسط قاضی: دادگاه ابتدا و پیش از ورود به دعوای اصلی، به پرونده اعسار رسیدگی می‌ کند.

احضار شهود: در اکثر موارد، قاضی جلسه‌ای را برای استماع شهادت شهود معرفی‌ شده تعیین می‌ کند. شهود باید در دادگاه حاضر شده و سوگند یاد کنند.

استعلامات قانونی: دادگاه از طریق سامانه‌ های الکترونیک، وضعیت پلاک‌ های ثبتی، خودرو و حساب‌ های بانکی متقاضی را استعلام می‌ کند.

صدور رأی: دادگاه یا حکم به اعسار مطلق (معافیت کامل موقت)، اعسار نسبی (تقسیط هزینه) یا رد اعسار می‌ دهد.

پرسش و پاسخ اعسار از هزینه دادرسی

درپایان

اعسار از هزینه دادرسی راهکار قانونی مهمی است که به افراد بی‌ بضاعت اجازه می‌ دهد بدون نگرانی از پرداخت هزینه‌ های سنگین، حق خود را از طریق دادگاه مطالبه کنند. با ارائه مدارک معتبر، استشهادیه شهود و تنظیم صحیح دادخواست، میتوان معافیت یا تقسیط هزینه‌ ها را از دادگاه دریافت کرد. بنابراین اگر توانایی مالی برای پرداخت هزینه دادرسی ندارید، استفاده از دادخواست اعسار بهترین گزینه برای جلوگیری از تضییع حق و ادامه روند رسیدگی پرونده خواهد بود.